Roczek to nie tylko magiczny czas pierwszych tortów, śmiałych buziaków i prezentów, ale przede wszystkim przełomowy etap w rozwoju malucha. Rodzice patrzą z zachwytem, jak ich dziecko z dnia na dzień zdobywa nowe umiejętności, a jednocześnie pojawiają się wątpliwości: „Czy moje dziecko rozwija się prawidłowo?” i „Co właściwie powinien już potrafić roczniak?”. Spokojnie, jestem tu, żeby przeprowadzić Cię przez tę krainę nowych możliwości, przywołując rzetelną wiedzę i własne doświadczenie na co dzień z maluchami.
Rozwój motoryczny rocznego dziecka
Około dwunastego miesiąca życia Twoje dziecko roztacza przed Tobą prawdziwy pokaz coraz śmielszych ruchów. Roczniak potrafi już stabilnie siedzieć i samodzielnie podnieść się do tej pozycji. Coraz częściej próbuje wstawać, przytrzymując się mebli, i robi pierwsze niepewne kroki – nie zawsze bez potknięć, ale właśnie od tego zaczyna się droga do samodzielności. Nie martw się, jeśli Twój maluch wciąż raczkuje lub pełza – duża motoryka bardzo indywidualnie się kształtuje.
Nie można zapomnieć o tzw. chwycie szczypcowym. Dziecko umie już precyzyjnie chwytać drobne przedmioty kciukiem i palcem wskazującym, przekładać je z rączki do rączki czy klaskać z radości. Potrafi też tupać nóżką, wrzucać oraz wyjmować zabawki, co dla malucha jest prawdziwą zabawą, a dla Ciebie okazją do podziwiania małej motoryki w akcji.
Przeczytaj także: Kiedy dziecko zaczyna chodzić?
Rozwój mowy i komunikacji
Roczne dziecko zaczyna eksperymentować ze słowami i dźwiękami. Nie zdziw się, jeśli usłyszysz pierwsze „mama” lub „tata”, które nie zawsze będą wypowiedziane świadomie, ale są już wielkim krokiem naprzód. Maluch coraz lepiej rozumie proste polecenia, wie, kiedy go wołasz po imieniu, i z entuzjazmem powtarza gesty typu „pa-pa” lub „nie ma, ciii”.
To również czas, gdy możesz spodziewać się wskazywania palcem interesujących przedmiotów – to kluczowy gest komunikacyjny, pokazujący, że dziecko chce zwrócić Twoją uwagę i nawiązać kontakt. Twój malec naśladuje dźwięki zwierząt, pojazdów, a czasem nawet Twoje miny. Im więcej rozmawiasz z dzieckiem, tym bardziej rozwijasz jego kompetencje językowe i komunikacyjne.
Przeczytaj także: Kiedy dziecko zaczyna mówić?
Rozwój społeczny i emocjonalny
Wokół dwunastego miesiąca życia roczne dziecko coraz wyraźniej okazuje przywiązanie do najbliższych. Często odróżnia już „swoich” od obcych – reaguje nieśmiałością na nowe twarze, czasem chowa się za Twoją nogą lub tuli się, gdy ktoś nowy pojawia się w drzwiach.
Przeżywanie emocji staje się coraz intensywniejsze. Płacz, śmiech, krzyk radości, chwile frustracji (czasem manifestowane przez rzucenie zabawką) – to naturalny element rozwoju emocjonalnego. Roczniak chętnie przytula się, okazuje radość z zabawy z dorosłym, choć zabawy z rówieśnikami pojawią się nieco później. Twoje dziecko coraz lepiej utrzymuje kontakt wzrokowy i chętnie podąża za Twoim wzrokiem, wspólnie skupiając uwagę na tej samej zabawce czy książeczce. To początek tzw. pola wspólnej uwagi, bardzo ważnego dla rozwoju komunikacji.
Przeczytaj także: Czego uczyć roczne dziecko?
Rozwój poznawczy i zabawa
Dwunastomiesięczne dziecko to mały odkrywca i eksperymentator. Coraz sprawniej rozumie zależności przyczynowo-skutkowe, np. uderza przedmiotem o podłogę, żeby usłyszeć dźwięk, wrzuca zabawki do pudełka i wyjmuje je, sprawdzając, co się stanie.
Maluch potrafi samodzielnie przewracać strony w książeczce, pokazuje ilustracje palcem, a jeśli go poprosisz, odnajdzie znajomy obrazek. Rozwiązania typu „wrzucić – wyjąć”, „nacisnąć – posłuchać dźwięku” to zabawy, które fascynują roczniaka i pozytywnie wpływają na rozwój poznawczy. Proste zabawki, kolorowe klocki czy książeczki z otwieranymi okienkami będą w tym okresie najlepszym wyborem.
Przeczytaj także: Kreatywne zabawy z rocznym dzieckiem
Kiedy zwrócić się do specjalisty? Sygnały ostrzegawcze
Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale są sygnały, których nie warto ignorować. Jeśli roczniak nie gaworzy, nie wykazuje chęci do kontaktu wzrokowego, nie pokazuje palcem, nie siada samodzielnie lub nie próbuje wstawać i nie mówi żadnych prostych słów, warto umówić się na konsultację. Im szybciej zareagujesz na niepokojące objawy, tym sprawniejsza może być ewentualna pomoc.
Zaufaj swojej intuicji. Specjaliści – fizjoterapeuta, logopeda czy psycholog dziecięcy – są po to, aby odpowiadać na Twoje wątpliwości i wspierać rozwój dziecka. Nie wahaj się pytać i szukać wsparcia, jeśli cokolwiek budzi Twój niepokój.
Sprawdź też: Co na prezent dla rocznego chłopca?
Sprawdź też: Prezenty dla rocznej dziewczynki
FAQ
Czy roczne dziecko musi już chodzić?
Nie, wiele dzieci zaczyna chodzić między 12. a 15. miesiącem życia. Wciąż normą jest raczkowanie w pierwszych miesiącach po roczku lub stawianie dopiero kilku pierwszych kroków.
Ile słów powinien mówić roczniak?
Roczne dziecko wypowiada zwykle od 1 do 10 prostych słów. Bardzo ważna jest też umiejętność rozumienia poleceń i komunikowanie się gestami.
Jakie zabawy wspierają rozwój rocznego dziecka?
Najlepsze są zabawy polegające na wkładaniu przedmiotów, klaskaniu, naśladowaniu gestów oraz czytaniu i oglądaniu książeczek razem z dzieckiem.
Jak rozpoznać opóźnienia w rozwoju u rocznego dziecka?
Brak gaworzenia, kontaktu wzrokowego, gestu wskazywania lub prób siadania i stania wymaga konsultacji ze specjalistą. Zwróć się po pomoc, jeśli coś w zachowaniu dziecka niepokoi Cię lub nie pojawiają się typowe dla tego wieku umiejętności.
Bibliografia
- Jankowska, D. M. (2019). Trajektorie rozwoju wyobraźni twórczej w dzieciństwie. Dostępne w: Google Books ↑
